Ateş böceği nasıl ışık saçıyor?
Aslında bu böceğin
verdiği ışığın ateşle de sıcaklıkla da bir
ilgisi yoktur. Bilimsel adı "Soğuk Işık"tır. Bu
ışık olayı, moleküler seviyede kimyasal bir
işlemdir. Bazı moleküllerin ayrışarak daha
yüksek enerjili hale geçebildikleri ve bu fazla
enerjiyi ışığa dönüştürebildikleridir. Ateş
böceğinin karın bölgesindeki ışık organında
bulunan guddelerden ışık elde etmede rol alan
iki ana kimyasal madde üretilmektedir. Fakat
onlar da tam olarak ışık vermeye yetmediği için
böceğinışık bölgesine yakın solunum organının
ışık verme anında burayı oksijenle beslemesi
gerekmektedir
Kumaşlar yıkandıktan sonra niçin çeker?
Aslında kumaş ıslanınca lifler şiştiğinden
kumaşın az biraz uzaması gerekmektedir. Ama
bükümlerin açılarındaki deformasyonun yarattığı
çekme kuvveti daha fazla olduğundan sonuçta
kumaş boydan kısalır. Kumaş yıkandıktan sonra
kurutulduğunda şişmiş lifler eski durumlarına
gelirler. Ama kumaş ilk ölçülerine dönemez. Su,
yüksek ısı, çalkalama, sabun hepsi kumaşın
çekmesini kolaylaştırır. Kumaş birkaç kez
yıkandıktan sonra ölçüleri belli bir dengeye
ulaşır ve ondan sonra yıkandığında çekmez.
İnsanlar saatlerini niçin sol kollarına
takarlar?
Özel bir durum
veya farklı olma düşüncesi yoksa insanların çoğu
saatlerini sol kola takar. Çünkü çoğunluk sağ
elini kullanmaktadır ve bu kolun daha hareketli
olması nedeniyle saatin bir yerlere çarpıp zarar
görme olasılığı yüksektir. Zaten saatin kurma
düğmesi 3 rakamının yanındadır. İnsanlar saati
kurmak istedikleri zaman onu bilekten çıkarmadan
sağ elle uzattıkları sol kollarındaki saati
kurabilirler.
Bir hafta niçin 7 gündür?
Babilliler 7
günlük haftayı zaman birimi olarak
kullanıyorlardı. İlk çağlarda bilinen
beş gezegen ile güneş ve ayın sayısı nın 7 oluşu
bu sayıyı gizemli ve uğurlu kılıyordu. Daha
sonra dinlerde göğün 7 kat oluşu ve doğadaki ana
renk sayısının 7 oluşu, müzik notalarının 7
oluşu sayının önemini daha çok belirtti. Daha
sonra Fransa takvim yapısını değiştirerek hafta
sayısını 10 yaptı ama kabul görmedi. Rusya 5
günlük hafta uygulamasına geçti, o da tutulmadı.
Sonunda yine hafta 7 gün olarak kaldı.
Niçin otellerin kapıları döner kapıdır?
Döner kapıların
tek amacı enerji tasarrufudur. Büyük binaların
içerleri devamlı olarak ısıtılır. Açılan normal
kapıdan içeri soğuk hava rahatlıkla girer. Eğer
normal kapı kullanılırsa hava değişimi nedeniyle
klimalar veya motorlar yeniden çalışacaktır.
Özellikle çok kişinin girip çıktığı otel veya
benzeri binalarda enerji tasarrufu için döner
kapı kullanılır. Döner kanatlar sıcak havanın
dışarı çıkmasına, soğuk havanın da içeri
girmesini engeller.
İmdat çağrısı S.O.S 'in anlamı nedir?
Çok kişi "Save our Ship" gemimizi kurtar; "Save
our Soul" ruhumuzu kurtar; "Stop Other Signals"
diğer sinyalleri sözcüklerinin kısaltılmışı
sanır. Oysa hiçbiri değildir. Tamamen telgraf
zamanından kalma mors alfabesiyle ilgilidir.
İmdat çağrısının çok kolay akılda tutulabilmesi
için 1908 de üç çizgi, üç nokta, üç çizgi olan
S.O.S seçildi.
Doktorlar niçin dizimize çekiçle vurur?
Bir sandalyeye
rahatça oturup bacak bacak üstüne atarken doktor
dizkapağının hemen altına, kası kemiğe bağlayan
tedoma minik lastik bir çekiçle vurduğu zaman
bacak ileri fırlar. Bu reflekste baldır
kaslarındaki duyu sinirleri kasın genişlemesine
tepki verir ve yeni sinir sinyalleri oluşturarak
kaslara hafif bir basınç uygulandığını ve
gerildiklerini omuriliğine iletirler. Omirilik
ise bu basınca dayanabilmesi için kasların
kasılması gerektiğini bildirir, bacak tekrar
geri hareket eder. Refleks, beyin denetiminden
geçmeksizin, yani beyin devrede olmadan doğrudan
omuriliğin komutlarıyla gerçekleşmektedir. Diz
kapağı refleksi omuriliğin işleyişi konusunda
bilgi veren önemli bir tanı yöntemidir.
Tükenmez kalemin dolmakalemden farkı nedir?
Kalemin tarihi
yazınınkinden de eskidir. İlk insanlar
sivriltilmiş çakmak taşlarıyla duvar resimleri
yapmıştır. Mürekkepli metal kalemler Romalılar
tarafından biliniyordu. Tükenmez kalem adı ile
bilinen bilye uçlu kalemin ilk modeli 1880
yılında yapılmıştır fakat rağbet görmemiştir.
Uçakların gelişmesiyle gündeme tekrar gelir.
Uçaklar 2-3bin metreye çıkınca hava basıncı
oldukça azalır. Dolmakalem mürekkebi basınç
nedeniyle dışarı akarak kağıdı ya da giysiyi
lekeler. 2.Dünya Savaşı'nda askeri uçaklarda
kullanılan tükenmez kalem sonradan
yaygınlaşmıştır. Tükenmez kalemlerde mürekkep
kağıda pirinç uçtaki yuvaya yerleştirilmiş minik
bir bilye aracılığıyla aktarılır. Fakat
dolmakalemin özelliği seçkin ve yazıyı kaliteli
kılmasıdır.
Radyonun sesi açılınca pil daha çabuk mu biter?
Pille çalışan portatif radyolarda sesin
yüksekliği pilin ömrünü etkiler. Radyo açık,
sesi kapalı durumu ile sesin sonuna kadar açık
durumu arasındaki fark pillerin ömürlerinin
kısalmasına neden olur. Ses sonuna kadar
açıldığında pillerden çekilen akım yüzde 30
artmaktadır. Bu durum, küçüğünden büyüğüne,
pille çalışan ve ses yükselticisi olan bütün
radyo, teyp, volkmen vb. için aynıdır.
Horozlar niçin sabahları erkenden öterler?
Sabah güneş doğarken ötmek yalnız horozlara özgü
değildir. Kulağa en çok
horozun sesinin gelmesi, onun sesinin
diğerlerinden daha güçlü olmasıdır. Kuşların
büyük çoğunluğu
da aynı saatlerde ağaçlarda koro halinde
öterler. Gün boyu hem horozlar hem kuşlar bu
ötüşü sürdürürler
ama seslerinin en güçlü çıktığı zaman sabah
saatleridir. Horoz ve kuşların sabah gün
doğarken ötmeleri biyolojik saatleriyle
ayarlanmıştır
Evlerimizdeki sinekler kışın nereye gidiyor?
Sineklerin her türü kışın ortadan kaybolur.
Havaların ısınmasıyla birlikte ansızın ortaya
çıkarlar. Sinekler ısıya
karşı çok hassastır. Güneş bulutun arkasına
girdiği zaman oluşan ısı düşmesinden
etkilenirler. Kış günlerinde yaşama şansları
yoktur. Ölmeden önce yumurtalarını toprağa veya
kuytuya gömerler. Lavra ve yumurtalar soğuktan
etkilenmez. Yaz sıcakları başlayınca yumurtalar
çatlar ve yine sinekli günler başlar.
Termos nasıl sıcağı sıcak, soğuğu soğuk tutuyor?
Tek nedeni vardır, vakum.Yani boşluk.Bir
termosta içiçe geçmiş iki kap vardır.Dıştaki
metal bir kap olup içteki
genellikle bir cam şişedir.İkisinin arasındaki
hava ise boşaltılmıştır.Tam olmasa da üreticiler
tarafından elde edilebilen tama yakın bir boşluk
vardır.Vakumlu bir ortamda hava molekülleri de
ılmadığından ısı iletilemez.Cismin ısısı
başlangıçta ne ise o halde kalır.İçerden
dışarıya, dışardan içeriye ısı geçişi
olmaz.Böylece termosa konan sıvı sıcaksa sıcak,
soğuksa soğuk kalır.
Kuşlar nasıl konuşabiliyor?
Her insan ağzıyla konuşur ama konuşabilmeyi
sağlayan asıl organ beyindir. Beyinde oluşan
düşünceler dilimize ve dudaklarımıza aktarılır.
Hayvanlar bu nedenle konuşamaz. Papağan ve
benzeri kuşların yaptıkları konuşma değil,
mükemmel bir ses tınısı ezberi ve tekrardır.
Sesleri ezberler ve taklit ederler. Kuşların ses
organları memeli hayvanlardan farklı olarak
gırtlakta değil göğüs kafeslerinn dibinde, karın
boşluğunun derinliklerindedir. Kuşların
doğasında ses taklit yeteneği vardır. Doğayla
içiçe yaşarken diğer kuşların seslerini
taklit ederek bir çeşit iletişim sağlarlar.
Kediler balık ve sütü niçin severler?
Kedilerin sudan
hoşlanmadığı bilinir. Ama aslında kediler çok
iyi yüzerler. Hava şartlarından dolayı ve de
tembelliklerinden suya girmeyi sevmezler.
Evkedisinin balık sevmesinin yanında kuşlara ve
farelere olan düşkünlüğünün nedeni
evcilleştirilmeden önce Mısır'da Nil vadisinde
balık, kurbağa, küçük kuş ve fareleri avlayarak
yaşamış olmasıdır. Zaten eski Mısırlılar
kedilerifare avcıları olduğu için
evcilleştirmişlerdir. Günümüzde kedinin kuzey
Hindistan ve Güneydoğu Asya'da yaşayan türleri
ırmakların kenarlarında balık avlayarak
yaşamaktadır. Patileriile balıkları sudan dışarı
atar, gerekirse suya tamamen girerler. Eski
Mısır'da kedi bakıcıları onları ekmek ve sütle
beslemişlerdir. Kedilerin süt zevkinin de
Mısırlı bakıcılarının yarattığı beslenme
alışkanlığından kaynaklanmaktadır.
Bardaktaki buzlar niçin birbirlerine yapışırlar?
Buzun erimesi için yalnızca sıcaklık değil
basınç da önemlidir. Dağlardaki buzulların kayma
nedeni de budur. Basınçla alt tabaka erir ve
kayma oluşur. Bir kabın içinde ya da bir
bardakta üstüste duran buzların herbiri
altındakine değdiği noktada bir basınç oluşturur
ve bu noktada çok küçük kısım erir.Buradan
hareket eden su çok az yanda iki buz küpçüğünün
birleştiği noktada tekrar donar. İki buz parçası
kaynak yapılmışcasına birbirlerine yapışır ve
orada bir daha erime olmaz.